عبد الحي بن الضحاك بن محمود الجرديزي ( گرديزى )
191
تاريخ گرديزى ( زين الأخبار ) ( فارسى )
بنشسته بود [ 1 ] . و حسن بن [ 2 ] على الاطروش بيرون آمد ، و بساحل [ 3 ] آبسكون حرب كردند ، و ابو العباس صعلوك را با چهار هزار مرد هزيمت كرد ، و از آنجا بسالوس [ 4 ] رفتند ، كه ثغر [ 5 ] ديلم است ، و در [ 6 ] آنجا هزار مرد بود از ( 85 ) قوم ابو العباس . ايشان را اندر حصار كردند ، و از آنجا به آمل رفتند . و حسن بن القاسم العلوى [ 7 ] داعى بديشان پيوست ، و همچنين همه طبرستان بگرفت و نايبان بنشاند ، و تا وى زنده بود ، طبرستان او را بود ، كس از وى نتوانست ستد . و چون او بمرد ، ميان فرزندانش خلاف [ 8 ] افتاد ، و بخلاف ايشان طبرستان از ايشان بستدند [ 9 ] و چون حسن بن على الاطروش بمرد ، ليلى بن نعمان كه سرهنگ حسن بود ، سپاه او بگرفت و به گرگان رفت و خويشتن را المؤيد لدين اللّه المنتصر [ 10 ] لآل رسول اللّه لقب كرد ، و مالى عظيم داشت و سخت سخى بود ، همه مال بلشكر
--> [ ( 1 - ) ] بقرار تاريخ طبرستان ( 1 ر 266 ) ابو العباس عبد اللّه بن نوح در صفر 298 ه . بمرد و بجاى او محمد بن ابراهيم صعلوك از دربار بخارا مقرر شد . [ ( 2 - ) ] هر دو : حسين ؟ [ ( 3 - ) ] هر دو : آب سكون ؟ كه صحيح آن آبسكون بفتحهء دوم و سكون سين و ضمهء كاف شهركى بود بر كنار بحر طبرستان بفاصلهء سه روزه از جرجان ( مراصد 1 ر 1 ) . [ ( 4 - ) ] در طبرى ( 11 ر 408 ) نيز سالوس است ، كه معرب چالوس تاريخ طبرستان ( 1 ر 269 ) باشد ، و آن را شالوس نيز ضبط كردهاند ، كه در جبال طبرستان بفاصلهء هشت فرسخ از رى واقع بود ( مراصد 2 ر 775 ) . [ ( 5 - ) ] ثغر : مرز و سر حد . [ ( 6 - ) ] هر دو : از آنجا ؟ [ ( 7 - ) ] وى ابن عم اطروش بود : كه صعلوك را در 301 ه . در چالوس منهزم گردانيد ( تاريخ طبرستان 1 ر 269 ) . [ ( 8 - ) ] هر دو : خلافت ؟ [ ( 9 - ) ] هر دو : بستد ؟ [ ( 10 - ) ] هر دو : المثطر ؟